Dar Alan Fikirleri Yazılar

Giriş — Ekonomistin Perspektifiyle Dijital Servislerde Küçük Seçimler Dijital çağda bireylerin şarkı dinleme alışkanlıkları, artık yalnızca “müzik dinlemek” eyleminden ibaret değil; aynı zamanda zaman yönetimi, dikkat dağılımı ve verimlilikle ilgili bilinçli kararları da içeriyor. Bu yüzden basit görünen bir özellik — Spotify mini oynatıcı — aslında hem bireysel refah hem de kolektif ekonomik etkilere dair ipuçları barındırıyor. Kaynakların kısıtlı olduğu dijital alanda, kullanıcıların ekran alanını, dikkat kaynaklarını ve zamanlarını mini oynatıcı gibi araçlarla optimize etmesi; üretkenlik, mutluluk ve dolayısıyla toplumsal refahın artmasına katkı sağlayabilir. Ancak bu tercihler, dijital servis sağlayıcılarının rekabet stratejileri, abonelik planları ve kullanıcı bağlılığı gibi piyasa dinamikleriyle…

Ümit Yaşar Oğuzcan: Cumhuriyet Dönemi Şairi mi, Yoksa Toplumsal Bir Ayna mı? Türk şiirinin gelişiminde birçok önemli figür vardır, ancak her biri toplumun bir parçası olarak, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde farklı sorulara yanıt arar. Şairlerin toplumsal yapıyı yansıtan ya da onu şekillendiren figürler oldukları söylenebilir. Peki, Ümit Yaşar Oğuzcan’ın şiirleri, Cumhuriyet dönemi şairi olmanın ötesinde, toplumun güç ilişkilerine, ideolojilere, yurttaşlık anlayışına ve demokrasisine nasıl ışık tutuyor? Bir şairin eserlerini sadece sanat anlayışı ya da bireysel duygu dünyasıyla mı değerlendirmeliyiz, yoksa o dönemin toplumsal ve siyasal yapılarından bağımsız olarak var olamayacak bir figür mü? Bu yazıda, Ümit Yaşar Oğuzcan’ın…

Sub Nedir Tıpta? Bir Başka Dünya: Sağlıkla İlgili Gizemli Bir Terim Çocukluk Hatıraları ve Bir ‘Sub’ Sorusu Ankara’da bir apartman dairesinde, çocukken annemle babamın bana küçük sağlık problemleri hakkında yaptığı konuşmaları hep dikkatle dinlerdim. Özellikle bir akşam, babamın, ailemizin sağlık danışmanıyla yaptığı telefon konuşmasında sürekli bir terimden bahsettiğini hatırlıyorum: Sub. O zamanlar anlamamıştım, belki de ergenlik öncesi dönemimde bu tip kelimelere pek kafa yormazdım. Ama annemin “sub değil, hipoglisemi” dediği cümle aklımda kalmıştı. Yıllar sonra, ekonomi okurken ve veriyle uğraşmaya başladığımda, “sub nedir tıpta?” sorusu, bu eski hatırayı yeniden canlandırdı ve araştırmalarım başladı. Sub Nedir Tıpta? Anlamını Çözmek Tıp dünyasında…

Yahudilerin Kitabı Hangisidir? Sosyolojik Bir Bakış Herkesin bir rehbere ihtiyacı vardır. Bu, bazen bir kitap, bazen bir gelenek, bazen de bir toplumsal yapı olabilir. Ancak bu rehberler yalnızca bireysel bir yolculuğu değil, aynı zamanda toplumsal düzeni de şekillendirir. İnsanlar yaşadıkları dünyayı anlamlandırabilmek için toplumsal normlara, inanç sistemlerine ve kültürel pratiklere başvururlar. Her kültür, toplumunu yönlendiren bu tür rehberlere sahiptir. Yahudi halkı için bu rehber, kutsal kitapları olan Tevrat ve Talmud’dur. Ancak bu sadece dini bir metin olmanın ötesindedir; aynı zamanda Yahudi toplumu ve kültürü üzerindeki toplumsal yapıların, cinsiyet rollerinin, kültürel pratiklerin ve güç ilişkilerinin de bir yansımasıdır. Yahudiliğin kutsal kitapları,…

Yahudiler Yılbaşını Ne Zaman Kutlar? Antropolojik Bir Bakış Kültürlerin Çeşitliliğini Merak Eden Bir Antropoloğun Perspektifi Antropologlar, farklı kültürleri ve toplumları incelerken her birinin kendine özgü ritüellerini, kutlamalarını ve sosyal yapılarını keşfederler. Yılbaşı, dünya çapında kutlanan evrensel bir gelenek gibi görünse de, her toplum bu günü farklı biçimlerde kutlar. Bugün, Yahudi toplumu üzerinde odaklanarak, onların yılbaşı kutlamalarını antropolojik bir bakış açısıyla ele alacağız. Yahudiler yılbaşını ne zaman kutlar? Bu sorunun cevabı, sadece bir takvim meselesi değil; kültürel, dini ve toplumsal kimliklerin etkileşimiyle şekillenen derin bir anlam taşıyor. Yahudi takvimi, Gregoryen takviminden oldukça farklıdır ve bu fark, onların yılbaşı kutlamalarının zamanını belirler.…

Urartuların Irkı: Bir Felsefi Düşünce Denemesi Bazen tarihe bakarken, geçmişin ne kadar uzak olduğunu sorgularız. Bizim kimliğimiz, bizi biz yapan öğeler, atalarımızdan ne kadar uzak olabilir? Kimlik, kültür, dil ve ırk gibi kavramlar, insanlık tarihinin en karmaşık ve tartışmalı konuları arasında yer alır. Bir kavmin ya da halkın ırkını belirlemek, sadece biyolojik bir etkenle açıklanamayacak kadar derin bir sorudur. Urartular, tarih boyunca bu tür sorgulamaların odağında olmuş bir halktır. Peki, Urartuların ırkı nedir? Bu soruya etik, epistemolojik ve ontolojik açılardan yaklaşmak, hem bu halkı anlamamıza hem de insanlık tarihindeki benzer soruları sorgulamamıza olanak tanır. Etik Perspektiften Urartuların Irkı: İnsanlık ve…

Tolere mi Tolare mi? Ekonomik Perspektiften Bir Seçim ve Sonuçları Kaynaklar ve Seçimler: Ekonomi Perspektifinden Bir Başlangıç Bir ekonomist olarak, kaynakların sınırlılığı ve bu kaynakların etkin bir şekilde nasıl dağıtılacağı sorusu, her zaman en temel meselelerden biri olmuştur. İnsanlar, toplumlar ve devletler, sınırlı kaynaklarla sonsuz ihtiyaçları karşılamak zorunda olduklarında seçimler yapmak zorundadırlar. Bu seçimlerin her biri, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde derin ekonomik etkiler yaratır. Ekonominin temel ilkelerinden biri, her kararın bir fırsat maliyeti taşımasıdır; yani, bir şeyin yapılması, başka bir şeyin yapılmaması anlamına gelir. Bugün, “Tolere mi tolare mi?” sorusu da benzer şekilde bir dil tercihi gibi görünebilir,…

Thomas Hobbes’a Göre Devletin Doğuşu: Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Hayat, kaynakların kıtlığı ile doludur. Her gün, sınırlı imkanlarla en iyi şekilde nasıl karar vereceğimizi sorgularız: Hangi ürünü almalı, hangi yatırımı yapmalı, hangi işte çalışmalıyız? Ekonomi bilimi, tam da bu kıtlık durumunda, en iyi alternatifin seçilmesi gerektiğini anlamaya çalışır. Bireysel kararlar, toplumsal refahı, gelir dağılımını ve pazar dinamiklerini doğrudan etkiler. Peki, bir toplumu yönetmek ve bu toplumu refaha kavuşturmak adına yapılan kararlar nasıl şekillenir? Thomas Hobbes’a göre, devletin doğuşu, bireysel çıkarlar, toplumun düzeni ve bu düzenin nasıl sağlanacağıyla ilgili karmaşık bir ilişkiyi ifade eder. Hobbes, doğal durumda insanın çıkarları doğrultusunda hareket…

Bitki Meristem Doku Nedir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme İstanbul’un yoğun sokaklarında yürürken, insanların yüzlerindeki ifadeler, çevremdeki detaylar her zaman dikkatimi çeker. Herkes farklı bir dünyada yaşıyor gibi, ama bir ortak paydamız var: Bizler, toplumsal yapının içinde yer alan, farklı kimliklerle varlık gösteren bireyleriz. Bu yazıda, ilk bakışta sadece biyolojik bir kavram gibi görünen “bitki meristem doku nedir?” sorusunu, toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden incelemeye çalışacağım. Evet, belki de biraz alışılmadık bir bağlantı gibi gelebilir, ama düşündükçe gerçekten önemli bağlantılar ortaya çıkıyor. Çünkü hayat, aslında sürekli bir yenilenme ve dönüşüm süreci; tıpkı meristem dokusunun…

Bilgisayar Ağı Kurabilmek İçin Hangi Donanım ve Yazılımlara İhtiyaç Vardır? Bir bilgisayar ağı kurmak, hem teknik hem de insani açıdan incelenmesi gereken bir konu. İçimdeki mühendis, ağı kurarken sadece donanım ve yazılımdan bahsederken, içimdeki insan tarafım da bunun insan hayatına nasıl etki edeceğini, kullanıcı deneyimini göz önünde bulunduruyor. Hadi gelin, iki bakış açısını da birleştirerek, bilgisayar ağı kurma sürecine adım adım bakalım. Donanım Gereksinimleri: İçimdeki Mühendis Konuşuyor Bilgisayar ağı kurma işlemi, öncelikle doğru donanımla başlar. İçimdeki mühendisim bunu net bir şekilde söylüyor: “Eğer ağın verimli olmasını istiyorsan, doğru donanımları seçmelisin.” Bir ağ kurmanın temel taşları, ağdaki cihazların iletişim kurabilmesi için…